Neden Döşeme Tekniği Bu Kadar Önemli?
HDPE ve koruge boruların uzun ömürlü çalışması, büyük ölçüde doğru döşeme tekniğine bağlıdır. Yanlış hendek boyutu veya yetersiz dolgu sıkıştırması, boru üzerinde düzgün olmayan yük dağılımına ve uzun vadede deformasyona yol açar.
Hendek Boyutu: Genişlik ve Derinlik
- Minimum hendek genişliği: Boru dış çapı (OD) + her iki yanda minimum 200mm
- Ø200 boru için: ~600mm hendek genişliği
- Ø500 boru için: ~900–1000mm hendek genişliği
- Minimum döşeme derinliği: Boru üst noktasından zemin yüzeyine en az 700–800mm (araç trafiği varsa minimum 1000mm)
Yatak Malzemesi: Ne Kullanılmalı?
- Kum (0–2mm): İdeal yatak malzemesi.
- Karışık kum-çakıl (0–32mm): Büyük çaplı borular için ekonomik seçenek.
- Kırmataş (0–22mm): Kullanılabilir ancak ince kum kaplama gerektirebilir.
- Kullanılmaması gerekenler: Sert kaya parçaları, organik malzeme, donmuş zemin, kil zemin.
Yatak kalınlığı boru altında minimum 100–150mm olmalıdır.
Dolgu ve Sıkıştırma Aşamaları
- 1. Aşama (Yatak): Hazırlanan yatağa boru yerleştirilir. Boru altında boş alan kalmamalıdır.
- 2. Aşama (Yan dolgu): Boru eksenine kadar kum ile doldurulur, her 150–200mm'de bir sıkıştırılır.
- 3. Aşama (Üst dolgu): Boru üst noktasından 300mm yukarıya kadar aynı ince malzemeyle devam edilir.
- 4. Aşama (Ana dolgu): Kazı toprağı uygun ise kullanılabilir; 300mm katmanlar halinde sıkıştırılır.
Önemli: Boru üzerinde minimum 300mm dolgu olmadan titreşimli plaka kullanılmamalıdır.
Yeraltı Suyu Durumunda Ne Yapılmalı?
Hendekte su birikintisi varsa, boru döşenmeden önce mutlaka tahliye edilmelidir. Boş borularda flotasyon (kaldırma kuvveti) riskine karşı ek ağırlık veya ankraj önlemi alınabilir.
Kanalda mı, Dışarıda mı Kaynak Yapılmalı?
PE100 borularda uzun düz hatlar için kanal dışında alın kaynağı yapılarak hazırlanan boru dizisi kanalın içine yerleştirilir. Bu yöntem iş güvenliği ve kaynak kalitesi açısından avantajlıdır. Koruge borularda conta birleşim kanal içinde de hızla yapılabilir.